Ένιωσα την ανάγκη, κάπως πιο προσωπικά, να απευθυνθώ μέσα από αυτά τα λόγια σε όσους τόλμησαν, σκέφτονται να τολμήσουν, αλλά και στους πιο διστακτικούς που η σκέψη δεν έχει αγγίξει ακόμα την φαντασία τους. Πώς είναι η ψυχοθεραπεία; Τι είναι η ψυχοθεραπεία; Πώς φεύγω κάθε φορά που βγαίνω από το ψυχοθεραπευτικό δωμάτιο; Τι περιμένω από τον άνθρωπο που έχω απέναντί μου; Έχω λόγους να ντρέπομαι; Έχω λόγους να φοβάμαι να πάω; Έχω λόγους να αντιστέκομαι; Τι θα γίνει αν δεν ταιριάξω με τον θεραπευτή που επέλεξα;
Όλα αυτά είναι ερωτήματα που ταλαιπωρούν τους ανθρώπους προτού πάρουν το τηλέφωνο για να έρθουν στο γραφείο, αλλά και πολλές φορές όσο βρίσκονται στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Είναι ανησυχίες που πηγάζουν από το άγνωστο και άλλες βαθύτερες αντιστάσεις, γιατί η αλλαγή είναι η πιο επίπονη και κοπιαστική διαδικασία. Με συναντούν άνθρωποι χωρίς καμία προηγούμενη γεύση της ψυχοθεραπείας. Εδώ χρειάζεται να εξηγήσουμε τα βασικά, το απόρρητο και τις συνθήκες της συνεργασίας μας. Έπειτα, δύο λόγια για την συστημική προσέγγιση και πώς αυτή λειτουργεί. Νιώθουμε καλύτερα όταν μας ενημερώνουν για το τι πρόκειται να ακολουθήσει. Άλλες φορές, με συναντούν άνθρωποι που είχαν μη ταιριαστή στους ίδιους ψυχοθεραπευτική εμπειρία. Εκείνοι έρχονται με τον δικό τους δισταγμό και την δική τους αμφιβολία, γιατί κάπου δεν κούμπωσαν. Είναι δύσκολο και για εκείνους, καθώς έχουν δημιουργήσει στεγανά που χρειάζεται να μαλακώσουν. Τέλος, υπάρχουν και οι άνθρωποι που έρχονται με όλη την καχυποψία και τον δισταγμό τους. Κοντινοί τους ίσως τους κρίνουν για αυτή τους την επιλογή. Έχουν κι αυτοί οι άνθρωποι να εντοπίσουν τους δαίμονές τους και να τους ξορκίσουν. Χρειάζεται να βρουν πρώτα τι τους έφερε εδώ.
Πώς γίνονται όλα αυτά; Μέσω της σχέσης και του χρόνου. Το πιο πολύτιμο στην ψυχοθεραπεία είναι η σχέση θεραπευτή-θεραπευόμενου. Μέσω εκείνης θα επιτευχθεί η αλλαγή. Οι άνθρωποι πετυχαίνουν περισσότερα όταν λειτουργούν μαζί. Η διαδικασία είναι κοπιώδης, δύσκολη, αλλά και γοητευτική, λυτρωτική. Φαντάσου σα να βρίσκεσαι σε μια θάλασσα. Άλλες φορές θα είναι τα πράγματα γαλήνια και θα κολυμπάς αμέριμνα. Άλλες μπορεί το κύμα να σε νανουρίζει, άλλες να σε ενοχλεί. Άλλες μπορεί να το φοβάσαι και να θες να βγεις. Η ελευθερία και η ειλικρίνεια που εδραιώνει η θεραπευτική σχέση θα σου επιτρέψει τα πάντα. Είναι όμορφο να πηγαίνεις κάπου που ξέρεις ότι θα ακουστείς. Είναι ασφαλές να υπάρχει ο χώρος που κάθε συναίσθημα και λέξη μπορεί να ειπωθεί χωρίς καμία κρίση και χωρίς κανένα σχόλιο. Είναι αυτοφροντίδα να ξέρεις ότι κάνεις κάτι για σένα, θες να σε μάθεις, να εξελιχθείς.
Η ψυχοθεραπεία λοιπόν, είναι μια διαδικασία που στηρίζεται κυρίως στον διάλογο. Συχνά, εμπλουτίζεται και από διάφορες βιωματικές, σωματικές ή καλλιτεχνικές ασκήσεις. Από τον θεραπευτή μου περιμένω να με ακούσει και να δημιουργήσει έναν χώρο ασφάλειας και εμπιστοσύνης για μένα. Είναι απρόβλεπτο το συναίσθημα που θα φεύγω από εκεί κάθε φορά. Η ντροπή, ο φόβος και η αντίσταση στην διαδικασία είναι συναισθηματικές συνθήκες που θα εμφανιστούν στον χώρο. Είναι όλα ευπρόσδεκτα να ανοιχτούν και να ακουστούν. Η σχέση θα τα αγκαλιάσει, θα τα αγαπήσει και θα τα αφήσει να μιλήσουν χωρίς λογοκρισία.
Και τέλος, από προσωπική εμπειρία, όχι μόνο στην καρέκλα της θεραπεύτριας, αλλά και στον καναπέ της θεραπευόμενης, όσο δύσκολο και απρόβλεπτο και να είναι αυτό το ταξίδι, είναι τόσο τρυφερό και ανακουφιστικό να μάθεις να αγαπάς τον εαυτό σου.
